Από τις 12 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, η μεγαλύτερη παγκόσμια έκθεση αφιερωμένη στο φωτογραφικό μέσο ανοίγει ξανά τις πύλες της κάτω από την αποκατεστημένη υαλοροφή, με ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο ως ύμνο στις απαρχές.
Πριν από διακόσια χρόνια, το φως έμαθε να καθηλώνεται. Το Paris Photo 2026 το καθιστά κεντρικό του επιχείρημα — όχι από νοσταλγία, αλλά επειδή η επέτειος επιβάλλει ένα ερώτημα που η ψηφιακή εικόνα θέτει εκ νέου κάθε μέρα: τι απομένει από μια φωτογραφία;
Thomas Ruff/Artists Rights Society (ARS), New York/VG Bild-Kunst, Germany
Courtesy the artist, David Zwirner, Konrad Fischer, Mai 36, Lia Rumma and Sprueth Magers
Διακόσια χρόνια: η επέτειος ως αφορμή για βάθος
Τα διακόσια χρόνια της Φωτογραφίας δεν αποτελούν για το Paris Photo διακοσμητικό πρόσχημα. Δομούν το σύνολο της 29ης διοργάνωσης, που συγκεντρώνει 242 εκθέτες — 195 γκαλερί και 47 εκδότες — από 38 χώρες. Η εκδήλωση ανοίγει με πρόσκληση στις 11 Νοεμβρίου, πριν υποδεχθεί το κοινό από τις 12 έως τις 15 Νοεμβρίου κάτω από την υαλοροφή του Grand Palais, που επιτέλους επανήλθε στο πλήρες μεγαλείο του.
Το κεντρικό κομμάτι αυτού του ιστορικού προγράμματος είναι η αναδρομική έκθεση του Thomas Ruff, που παρουσιάζεται από πέντε σημαντικές γκαλερί, μεταξύ των οποίων οι David Zwirner και Sprüth Magers. Ο Ruff, του οποίου ολόκληρο το έργο αμφισβητεί τη φύση της φωτογραφικής εικόνας — την αναπαραγωγιμότητά της, τα στρώματα διαμεσολάβησής της, τη σχέση της με την αλήθεια —, αναδεικνύεται ιδανικός συνομιλητής για μια επέτειο που αρνείται τον συμβατικό εορτασμό.
Πιο κάτω στη χρονολογία, ο νεοϋορκέζος έμπορος Hans P. Kraus Jr. παρουσιάζει κομμάτια απόλυτης σπανιότητας: δαγκεροτυπίες και καλοτυπίες του ίδιου του Daguerre, του William Henry Fox Talbot, της Anna Atkins και του Hippolyte Fizeau. Αυτά τα αντικείμενα — διότι αυτό είναι πριν γίνουν έργα — υπενθυμίζουν ότι η φωτογραφία υπήρξε πρώτα μια αλχημεία, μια απόπειρα σύλληψης του φωτός πριν από την εξημέρωσή του.
Η εξαφάνιση ως συντακτική γραμμή
Ο τομέας Voices, υπό τη διεύθυνση των Francesco Zanot και Shanay Jhaveri Colah, επέλεξε ως θέμα την «Εξαφάνιση». Ο τίτλος αντηχεί με ιδιαίτερη οξύτητα σε ένα περιβάλλον όπου η εικόνα που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη τείνει να καθιστά ξεπερασμένη την έννοια του πραγματικού αποτυπώματος του κόσμου. Μεταξύ των καλλιτεχνών που παρουσιάζονται: ο Ulay, του οποίου το έργο είναι αναπόσπαστο από την περφόρμανς και από το ίχνος που αφήνεται στα σώματα, και ο κογκολέζος φωτογράφος Léonard Pongo, του οποίου οι ντοκουμενταίρ σειρές ερευνούν ό,τι σβήνει από τις συλλογικές μνήμες.
Ο τομέας Digital, σε συντονισμό του Marco de Mutiis, συμπληρώνει αυτόν τον διάλογο ανάμεσα στην κληρονομιά και στο μέλλον. Χωρίς να υπόσχεται εύκολη συμφιλίωση ανάμεσα στον κόκκο του αργύρου και στο αλγοριθμικό εικονοστοιχείο, θέτει το ερώτημα με ειλικρίνεια: κληρονομεί ακόμη κάτι η εικόνα του 2026;
Η ανάδυση ως υπόσχεση
Το Paris Photo υπερασπίστηκε πάντοτε τον ρόλο του ως εμφανιστή. Ο τομέας Émergence — είκοσι έργα φέτος — επιβεβαιώνει αυτή τη δέσμευση. Θα βρει κανείς εκεί, μεταξύ άλλων, τον Brandon Gercara και τη Randa Mirza, που παρουσιάζεται από τη Galerie Tanit της Βηρυτού. Αυτή η βηρυτιακή παρουσία λέει κάτι για την κατάσταση του φωτογραφικού κόσμου: τα πιο αναγκαία έργα προέρχονται συχνά από τα γεωγραφικά περιθώρια που οι πολιτιστικές πρωτεύουσες διστάζουν να κοιτάξουν.
Το Prix Pictet προστίθεται σε αυτή τη διοργάνωση ως νέος εταίρος. Ιδρυμένο στη Γενεύη το 1805 και απονεμόμενο από το 2008, το βραβείο έχει διακρίνει φωτογράφους τόσο διαφορετικούς όσο ο Nadav Kander, η Valérie Belin και ο Richard Mosse. Η άφιξή του στο Paris Photo σχεδιάζει μια σύγκλιση ανάμεσα στη διεθνή φιλανθρωπική σφαίρα και τη διεθνή φωτογραφική σκηνή — φυσική σύγκλιση για μια τέχνη που πάντοτε χρειαζόταν υποστηρικτές για να υπάρξει.
BMW, είκοσι τέσσερα χρόνια πίστης
Η παρουσία της BMW ως εταίρου επί είκοσι τέσσερα χρόνια αξίζει να επισημανθεί — όχι ως εμπορική εγγύηση, αλλά ως σύμπτωμα. Λίγες εταιρείες συνδέονται τόσο διαρκώς με μια πολιτιστική εκδήλωση χωρίς να αλλάξουν τη φύση της. Αυτός είναι ίσως ο ορισμός της επιτυχημένης χορηγίας: να είσαι εκεί αρκετά πολύ ώστε να ξεχνιέται ότι είσαι εκεί.
Το Paris Photo 2026 δεν εορτάζει τη φωτογραφία. Τη θέτει στη δοκιμασία των διακοσίων ετών της, με την κομψότητα εκείνου που γνωρίζει ότι οι επέτειοι υπάρχουν μόνο για όσους έχουν κάτι να πουν.
Cette publication est également disponible en :
