Σε έναν όγκο αέρα που δεν ξεπερνά τα 4 χιλιοστά ανάμεσα στο ζαφείρι και την πλάκα, η συνηθισμένη χειροτεχνική κίνηση είναι καταδικασμένη να πεθάνει από ασφυξία. Για τη σειρά του Métiers d’Art Hommage au Règne Animal, που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος μετάδοσης One of Not Many Crafts, ο οίκος Vacheron Constantin έβγαλε σκόπιμα έξι τεχνίτες από τις ζώνες άνεσής τους. Κανείς τους δεν είχε αντιπαραβάλει μέχρι τότε την πρακτική του με το πλαίσιο μιας θήκης ρολογιού. Η αρχιτεκτονική του κύριου μηχανισμού 2460 G4 προσφέρει εδώ τη μηχανική προϋπόθεση του εγχειρήματος: αντικαθιστώντας τους κεντρικούς δείκτες με τέσσερις συρόμενους και αναπηδώντες δίσκους, τοποθετημένους σε περιφερειακά παράθυρα για τις ώρες, τα λεπτά, την ημέρα και την ημερομηνία, ο μηχανισμός ελευθερώνει τον κεντρικό χώρο. Ωστόσο, αυτή η ελεύθερη επιφάνεια δεν προσφέρει στην εκτέλεση καμία ανάπαυλα.
Στο καντράν του κομματιού Feathersnake, ο πλουμιστής Julien Vermeulen αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τα εργαλεία του εργαστηρίου και να διαμορφώσει ένα μικροσκοπικό νυστέρι στο σώμα μιας ανασχηματισμένης βελόνας. Η ύλη επιβάλλει μια σιωπηλή βία: τα ελάχιστα θραύσματα που αφαιρέθηκαν από επτά σπάνια φτερά λοφοφόρου έχουν μέγεθος μόλις μερικά δέκατα του χιλιοστού. Ο κεντρικός άξονας του φτερού αφαιρέθηκε με μεθοδικότητα ώστε να διατηρηθούν μόνο οι λεπτές ίνες, τοποθετημένες σε χαρτί μεταξωτής υφής πριν εφαρμοστούν σε μεταλλική μήτρα που υψώνεται 3 χιλιοστά πάνω από την επιφάνεια. Σε αυτήν τη μικροσκοπική κλίμακα, μια ανεξέλεγκτη ανάσα διασκορπίζει το έργο, και το μηχανικό εύρος του παλμού στα δάχτυλα αναγκάζει τον τεχνίτη να διακόπτει την κίνησή του μετά από τέσσερις ώρες καθημερινής συγκέντρωσης. Χρειάστηκαν διακόσιες πενήντα ώρες χειρουργικών ρυθμίσεων ώστε το μάτι του ερπετού, δεμένο σε χρυσό και σμάλτο, να αγκυρώσει ένα τοπίο όπου η φυσική ιριδίζουσα λάμψη αντικαθιστά το χρώμα.
Η δοκιμασία είναι ίδια για τον Βενετό υαλουργό Simone Crestani στο κομμάτι Glassoctopus. Συνηθισμένος σε μνημειώδη έργα, ο τεχνίτης χρειάστηκε να επανεφεύρει τη μέθοδο τήξης με φλόγιστρο, ώστε να χτίσει μια τρισδιάστατη σιλουέτα ύψους 3,5 χιλιοστών σε καντράν από χρυσό με γκιγιοσάρισμα και λακαρισμένο σε μεσονύχτιο μπλε. Δουλεύοντας σημείο προς σημείο με ειδικά κατασκευασμένες ακίδες βολφραμίου, σχεδιασμένες να αποτρέπουν τη θερμική κατάρρευση μικροσκοπικών νημάτων, συνέθεσε κάθε πλοκάμι λαμβάνοντας υπόψη τις οπτικές παραμορφώσεις του διαφανούς γυαλιού. Ο μηχανικός περιορισμός είναι αμείλικτος: δύο βραχίονες του κεφαλόποδου πρέπει να υπερκαλύπτουν τα παράθυρα του χρόνου, τα χείλη των οποίων προεξέχουν μόλις 0,2 χιλιοστά.
Αυτή η μείωση κλίμακας πλήττει την ύλη με την ίδια αδιαλλαξία στην ξυλόγλυπτη ένθεση της Anna Le Corno (Woodenwings). Δουλεύοντας κάτω από διοφθαλμικό μικροσκόπιο, με νυστέρια και κοπτικά από καρβίδιο του βολφραμίου που έφτασαν από την Ιαπωνία, η ξυλουργός τέχνης χρειάστηκε να επιλέξει δώδεκα είδη ξύλου, από σημύδα madre έως καπνιστό ευκάλυπτο — όχι μόνο για τη νευρώση ή την απόχρωσή τους, αλλά για τη δομική τους αντοχή στη μικροσκοπική διάσπαση. Για την κεντημένη με χρυσό τίγρη της Laura Baverstock (Tigerbroidery), το χρυσό νήμα τίτλου 375/1000 — του οποίου η μεταλλική ακαμψία αψηφά τη λεπτή βελόνα των 0,25 χιλιοστών — απαίτησε την κατασκευή ειδικού αργαλειού και το τρύπημα μιας αποκλειστικής πλάκας καντράν από τιτάνιο. Πιο πέρα, ο μονοχρωματικός κροκόδειλος της Marianne Guély (Papercroc) αντιπαραθέτει ίνες καθαρού βαμβακιού 250 και 300 γραμμαρίων με ανάγλυφη εκτύπωση που θερμαίνεται στους 70 °C, ενώ η Anya Midori (Oraygami) διπλώνει τα σαλάχια μάντα της με γυμνά χέρια και χωρίς μεγεθυντικό φακό, σε ορθογώνια ιαπωνικού χαρτιού 20 γραμμαρίων μειωμένα στα 6 χιλιοστά. Στην πίσω όψη των έξι θηκών των 42 χιλιοστών, το ταλαντούμενο βάρος από χρυσό 916/1000, χαραγμένο με τα προφίλ νυστεριών, βελονών και λαβίδων, θυμίζει ότι το ρολόι δεν συλλαμβάνει ένα ζωικό μοτίβο, αλλά το ίχνος ενός εργαλειακού εξοπλισμού που επανεφευρέθηκε για να επιβιώσει στο απειροελάχιστο.
Για τη συναρμολόγηση των ραβδώσεων του αιλουροειδούς στο Tigerbroidery, τα χάλκινα νήματα καλύφθηκαν με ένα λεπτό στρώμα μαύρου κεραμικού, ειδικά αναπτυγμένου για το εγχείρημα, αποφεύγοντας έτσι τη μεταλλική λάμψη υπέρ ενός ματ μαύρου που απορροφά το φως κάτω από το ζαφείρι.
Cette publication est également disponible en :
