Λίγα μίλια από τη δαλματική ακτή, τρία κροατικά νησιά έκαναν μια επιλογή που έχει γίνει σπάνια στη Μεσόγειο: απαγόρευσαν πλήρως την κυκλοφορία αυτοκινήτων. Η Σίλμπα, το Ζλάριν και το Πρβιτς επισκέπτονται μόνο με τα πόδια, με ποδήλατο ή με καγιάκ.
Σίλμπα, ή το περπάτημα ως μοναδική ταχύτητα
Με το προσωνύμιο «το πεζό νησί», η Σίλμπα δεν διαθέτει κανέναν δρόμο για οχήματα. Οι επισκέπτες ακολουθούν τα μονοπάτια που διασχίζουν το νησί για να φτάσουν σε άγριους κολπίσκους, κάνουν paddle ή καγιάκ σε διάφανα νερά και ολοκληρώνουν τη μέρα από τον πύργο Τορέτα, έμβλημα της Σίλμπα, απ’ όπου παρατηρούν το ηλιοβασίλεμα πάνω από την Αδριατική. Η απουσία κινητήρων εδώ δεν οφείλεται σε υλικοτεχνικό περιορισμό αλλά σε συνειδητή επιλογή, που διαμορφώνει τον ρυθμό μιας ολόκληρης τοπικής οικονομίας στραμμένης προς τη φύση.
Το Ζλάριν και η μνήμη του κοραλλιού
Το Ζλάριν οφείλει τη φήμη του σε μια κληρονομιά παλαιότερη από τον ίδιο τον τουρισμό: αυτή του κοραλλιού, από την αλιεία και την επεξεργασία του οποίου το νησί ζούσε επί μακρόν. Ένα μουσείο κοραλλιού διατηρεί αυτή τη μνήμη και τεχνίτες συνεχίζουν να διαιωνίζουν μια τέχνη κοπής και σφράγισης που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Τα μονοπάτια με πεύκα στις άκρες τους, βατά με ποδήλατο, οδηγούν σε προστατευμένους κολπίσκους όπου το snorkeling επιτρέπει την εξερεύνηση βυθών ασφαλών από κάθε βαριά θαλάσσια κυκλοφορία.
Πρβιτς, ανάμεσα σε ιστορικά χωριά και στη μνήμη ενός εφευρέτη
Πιο απόμερο, το Πρβιτς αποτελείται από δύο χωριά, το Πρβιτς Λούκα και το Σέπουριν, που συνδέονται με σοκάκια τα οποία η απουσία αυτοκινήτων καθιστά πλήρως βατά με τα πόδια. Το νησί φιλοξενεί ένα μνημειακό κέντρο αφιερωμένο στον Faust Vrančić, εφευρέτη και λεξικογράφο με καταγωγή από το νησί, του οποίου οι εργασίες του 17ου αιώνα για μηχανισμούς και κρεμαστές γέφυρες εξακολουθούν να προσελκύουν κοινό με ενδιαφέρον για την ιστορία της τεχνολογίας. Τα μονοπάτια πεζοπορίας που περιβάλλουν το νησί προσφέρουν πανοράματα προς το αρχιπέλαγος του Σίμπενικ, λογικό σημείο εκκίνησης για όποιον θέλει να επεκτείνει την εξερεύνηση στα γειτονικά νησιά.
Ένας άλλος ορισμός της νησιωτικής πολυτέλειας
Αυτό που έχουν κοινό αυτά τα τρία νησιά ξεπερνά την απλή απουσία ασφάλτου: ενσαρκώνουν έναν ορισμό του ταξιδιού όπου η βραδύτητα δεν υφίσταται αλλά αναζητείται. Σε μια εποχή που ο αργός τουρισμός επιβάλλεται ως κριτήριο επιλογής για ένα αυξανόμενο μέρος των ταξιδιωτών, η σπανιότητα αυτών των προορισμών οφείλεται λιγότερο στην ομορφιά τους — της οποίας η Δαλματία δεν στερείται — και περισσότερο στην ικανότητά τους να επιβάλλουν μια τριβή: την ανάγκη να περπατήσεις, να ποδηλατήσεις ή να κωπηλατήσεις για να φτάσεις σε κάθε κολπίσκο, κάθε χωριό, κάθε σημείο θέας.
Αυτή η τριβή αλλάζει την ίδια τη φύση της διαμονής. Χωρίς αυτοκίνητο, η απόσταση ανάμεσα σε δύο σημεία δεν μετριέται πια σε λεπτά διαδρομής αλλά σε σωματική προσπάθεια και διαθέσιμο χρόνο: μια παραλία σε σαράντα λεπτά πεζοπορίας δεν είναι πια απλή στάση σε ένα δρομολόγιο, γίνεται προορισμός από μόνη της, επιλεγμένος αντί να διασχίζεται. Η κλίμακα αυτών των νησιών — αρκετά μικρά ώστε να διανύονται ολοκληρωτικά σε μία μέρα, αρκετά μεγάλα ώστε να αφήνουν πραγματικά απομονωμένες ζώνες — εξηγεί εν μέρει γιατί αυτό το μοντέλο κατάφερε να διατηρηθεί εδώ, ενώ άλλοι προορισμοί υπέκυψαν, στο πέρασμα των δεκαετιών, στην πίεση του αυτοκινήτου.
Τρεις κλίμακες για μία ιδέα
Η Σίλμπα, το Ζλάριν και το Πρβιτς δεν μοιάζουν ωστόσο μεταξύ τους. Η πρώτη στοχεύει στο τοπίο και στο κολύμπι· η δεύτερη στη μνήμη μιας τέχνης, αυτής του κοραλλιού, που θα μπορούσε να είχε εξαφανιστεί με την εκβιομηχάνιση της αλιείας· η τρίτη σε μια δομημένη και λόγια κληρονομιά, που ενσαρκώνεται στη μορφή του Faust Vrančić. Αυτή η ποικιλία υποδηλώνει ότι η απουσία αυτοκινήτων δεν αποτελεί από μόνη της τουριστικό επιχείρημα: λειτουργεί ως πλαίσιο μέσα στο οποίο κάθε νησί μπόρεσε να διατηρήσει μια ξεχωριστή ταυτότητα αντί να συγκλίνει προς μια τυποποιημένη παραθαλάσσια προσφορά.
Η Σίλμπα, το Ζλάριν και το Πρβιτς είναι προσβάσιμα μόνο διά θαλάσσης από τη δαλματική ακτή· όταν φτάσει κανείς στη στεριά, δεν κυκλοφορεί κανένα μηχανοκίνητο όχημα, με εξαίρεση τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Μπροστά στην τουριστική πίεση που βαραίνει τους πιο πολυσύχναστους μεσογειακούς προορισμούς, αυτά τα τρία νησιά σκιαγραφούν ένα εναλλακτικό μοντέλο όπου η διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς και η ποιότητα της εμπειρίας του ταξιδιού συγχωνεύονται. Μένει να δούμε αν αυτή η σπανιότητα θα αντέξει τη διαρκώς αυξανόμενη έλξη που προκαλεί, χωρίς να χάσει ακριβώς αυτό που της προσδίδει αξία.
Διαβάστε ακόμη στο Luxsure: Κέιπ Τάουν και μετά Shamwari: το πρόγραμμα City & Safari της Kerzner · Γκουανασουάτο, όπου ο γάμος γιορτάζεται ανάμεσα στο αποικιακό μπαρόκ και τα παλιά ορυχεία αργύρου · Η Explora Journeys απορρίπτει την ιδέα μιας ενιαίας Καραϊβικής · Το Hermitage Monte-Carlo ανανεώνει τις σουίτες του και ανοίγει ένα μπαρ κάτω από τον τρούλο του
Cette publication est également disponible en :
